Giáo Dục

Soạn bài Tập làm thơ tám chữ

Qua những hướng dẫn trả lời câu hỏi trong SGK, soạn bài Tập làm thơ tám chữ dưới đây sẽ giúp các em nắm được những quy tắc làm thơ (cách gieo vần, số chữ, số dòng), qua đó các em có thể vận dụng để tự sáng tác một bài thơ.
Mục Lục bài viết:
1. Bài soạn số 1
2. Bài soạn số 2

1. Soạn bài Tập làm thơ tám chữ, ngắn 1

I. Kiến thức cơ bản

Câu 1: Thể thơ tám chữ là thể thơ mỗi dòng có tám chữ.
Câu 2: Đối với thể thơ tám chữ, người ta có thể gieo vần theo nhiều cách (vần chân, vần lưng) nhưng phổ biến nhất vẫn là vần chân (những chữ in đậm là vị trí gieo vần); được gieo liên tiếp hoặc gián cách hoặc kết hợp cả hai.
Câu 3: Thể thơ tám chữ không gò bó về số dòng thơ, có thể được tổ chức thành các khổ thơ (thường là khổ 4 câu); cách ngắt nhịp tự do, linh hoạt.

II. Rèn luyện kĩ năng

Câu 1: Thứ tự các từ cần điền là: ca hát, ngày qua, bát ngát, muôn hoa.
Câu 2: Thứ tự các từ cần điền là: cũng mất, tuần hoàn, mãi, đất trời.

2. Soạn bài Tập làm thơ tám chữ, ngắn 2

1. Nhận diện thể thơ tám chữ

Câu hỏi (b): Đoạn thơ của Thế Lữ gieo vần chân, liên tiếp: tan – ngàn, mới – gội, bừng – rừng, gắt – mật; đoạn thơ của Bằng Việt gieo vần chân, liên tiếp: về – nghe, học – nhọc, bà – xa; đoạn thơ của Tố Hữu gieo vần chân, gián cách (cách một câu mới có vần với nhau): ngát – hát, non – son, đứng – dựng, tiên – nhiên.

Câu hỏi (c):
Cách ngắt nhịp đa dạng, linh hoạt. Ví dụ, đoạn thơ thứ nhất:

Nào đâu/ những đêm vàng/ bên bờ suối,
Ta say mồi/ đứng uống/ ánh trăng tan?
Đâu những ngày/ mưa chuyển/ bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm/ giang sơn ta/ đổi mới?
Đâu những bình minh/ cây xanh nắng gội
Tiếng chim ca/ giấc ngủ ta/ tưng bừng?
Đâu những chiều/ lênh láng máu sau rừng
Ta đợi/ chết mảnh mặt trời gay gắt
Để ta chiếm lấy/ riêng phần bí mật?
Than ôi!/ Thời oanh liệt/ nay còn đâu?
(Thế Lữ, Nhớ rừng)

2. Luyện tập nhận diện thể thơ tám chữ

Câu 1: Điền từ vào chỗ trống cuối các dòng thơ:

Hãy cắt đứt những dây đàn ca hát
Những sắc tàn vị nhạt của ngày qua
Nâng đón lấy màu xanh hương bát ngát
Của ngày mai muôn thuở với muôn hoa.
(Tố Hữu, Tháp đổ)

Câu 2: Các từ ngữ còn thiếu trong các câu thơ của Xuân Diệu là:
– Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất;
– Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn
– Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;

Câu 3: Bằng cảm nhận về vần, về thanh điệu, ta nhận ra được rằng câu thơ thứ ba bị chép sai ở từ rộn rã. Âm tiết cuối của câu thơ này phải mang thanh bằng và hiệp vần với chữ gương ở cuối câu thơ trên (đoạn thơ gieo vần chân liên tiếp). Đoạn thơ được chép đúng là:
Giờ nao nức của một thời trẻ dại !
Hỡi ngói nâu, hỡi tường trắng, cửa gương !
Những chàng trai mười lăm tuổi vào trường ,
Rương nhỏ nhỏ với linh hồn bằng ngọc.

Câu 4: Nếu chưa quen với thể thơ này, trước hết em chưa cần làm hay, mà hãy làm cho “xuôi nghĩa” (thông về nghĩa, không gượng ép đến nỗi mất cả nghĩa) và “xuôi tai” (đảm bảo đúng số chữ, có vần, có nhịp).

3. Thực hành làm thơ tám chữ
Câu 1: Đọc toàn bộ khổ thơ để thấy khổ thơ này gieo vần gián cách: Tiếng “trắng” (câu 1) vần với tiếng “nắng” (câu 3). Vậy tiếng cuối cùng của câu 4 phải mang thanh bằng và chứa vần “a” để vần với “xa” ở câu 2. Tiếng thứ sáu câu 3 phải là thanh bằng để giữ nhịp (đổi thanh điệu so với câu 2).
Khổ thơ chép đầy đủ là:

Trời trong biếc không qua mây gợn trắng,
Gió nồm nam lộng thổi cánh diều xa.
Hoa lựu nở đầy một vườn đỏ nắng,
Lũ bướm vàng lơ đãng lướt bay qua.
(Anh Thơ, Trưa hè)

Câu 2: Em tự sáng tác câu thơ thứ tư. Gợi ý: Với 3 câu đã cho, ta thấy khổ thơ gieo vần gián cách: tiếng “lạ” (Câu 1) vầ với “rã” (Câu 3). Vậy tiếng cuối cùng câu 4 phải vần với “trường” (Câu 2). Ngoài ra còn phải tính đến sự phù hợp về nghĩa.
Câu 3: Làm theo hướng dẫn trong SGK.
Chú ý: Ngoài nhận xét về vần, nhịp đã đạt chưa, nếu có bài thơ hay, câu thơ hay nên “bình” để làm sáng rõ cái hay, cái đẹp của bài thơ, câu thơ.

—————–HẾT—————-

Cảnh ngày xuân là bài học nổi bật trong Bài 6 của chương trình học theo SGK Ngữ Văn 9, học sinh cần Soạn bài Cảnh ngày xuân, đọc trước nội dung, trả lời câu hỏi trong SGK

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button